آزمون و خطا برای فیلترینگ طبقاتی | اینترنت طبقاتی چیست ؟ طرح صیانت جدید !

اینترنت طبقاتی

اینترنت به ظاهر قطع نیست، اما دستکاری شده است. این دستکاری را ما درنتیجه نهایی به صورت اختلال حس می‌کنیم اما مدیران شبکه و عوامل فنی کسب‌وکارها هر لحظه با آن دست‌وپنجه نرم می‌کنند. در این مقاله به بررسی اینترنت طبقاتی پرداختیم !

آیا طرح صیانت جدید آغاز شده ؟

دستکاری‌های شبکه داخلی در هفته‌ی گذشته اختلالات و ناپایداری زیادی به‌دنبال داشت. حجم کار مدیران شبکه‌ی سازمان‌ها زیاد شد و مجبور شدند زمان زیادی را برای بررسی و حل مسائل صرف کنند. تا دوباره ارتباط شبکه در شرکت‌های‌‌شان برقرار شود .  ابر دراک در گزارشی اختلالات را در بازه زمانی ۱۲ تا ۱۹ آبان بررسی کرده. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که تغییراتی در زیرساخت اینترنت و فیلترینگ در سطح پورت در حال انجام است . ممکن است بعضی از دستکاری‌ها راه‌های آزمایشی برای ایجاد فیلترینگ طبقاتی و طرح صیانت جدید باشد.

اختلال DNS و سرویس های بین المللی در طرح صیانت جدید

از دسترس خارج شدن برخی از IPهای کلاد فلر، اختلال ارتباطات بین شهری در ساعاتی از روز. ایجاد محدودیت روی شبکه‌ی ایرانسل در پروتکل‌ها، پورت‌ها و آدرس‌های خاص، بستن تانل‌ها. بسته شدن پورت‌های Well-Known، محدود شدن آپلودها، اختلال DNSهای کلاد فلر و اختلال در تولید نشدن SSLهای رایگان وب‌سایت‌ها.

مشکلات شبکه داخلی در هفته‌ی گذشته در حد ارتباط دو سرور مجازی با یکدیگر پیش‌پا افتاده و حتی مضحک بود. به گزارش ابر دراک یکی از مهم‌ترین اختلالاتی که در این مدت شناسایی شد، بسته‌ شدن پورت‌های Well-Known بود که نشان داد فیلترینگ در سطح پورت در حال انجام است. اختلال روی این پورت‌ها مثل پورت ۲۲ یا RDP یا هر پورت Well-Known که با TLS امن شده مثل پروتکل SSH، در دسترسی از خارج به داخل یکی از مشکل‌سازترین اتفاقات هفته گذشته بود. برای مثال برای اتصال ssl از یک سرور خارج به داخل و کپی یک فایل Backup، پورت ۲۲ که well-known است و با TLS امن شده، کار نمی‌کند؛ اما با پورت‌های دیگری مثلاً پورت ۲۵ کار می‌کند. مشکلی که امکان اتصال امن را با مانع رو‌به‌رو کرده است.

فیلترینگ تانل‌ها در هفته گذشته زیرساخت شبکه‌ی بسیاری از کسب‌وکارها را دچار مشکل و کار مدیران شبکه را چند برابر کرد !

همچنین از روزهای ابتدایی، فیلترینگ تانل‌های شبکه‌‌ی داخلی یکی از اهداف اصلی اختلالات این یک هفته بود. بسته شدن تانل‌ها زیرساخت شبکه‌‌ی بسیاری از کسب‌وکارها را دچار مشکل کرد و کار مدیران شبکه را چند برابر کرد. آن‌ها ساعات زیادی را صرف تنظیم دوباره‌ی تانل‌ها و برقراری ارتباطات شبکه می‌کنند. مشکل دیگر آن‌ها در این مدت اختلال ارتباطات بین شهری در ساعاتی از روز بود. ارتباطات بین استانی در دو هفته گذشته حدودا از ۸ تا ۱۱ صبح و ۵ تا ۷ بعد از ظهر به صورت مکرر مختل بود.

این مشکل به صورت درون‌شهری هم وجود داشت و به‌عنوان نمونه ارتباط دو دیتاسنتر در تهران در ساعاتی از روز دچار اختلال بود. ابر دراک نتیجه می‌گیرد این اختلال از سوی دیتاسنتر صورت نگرفته و به نظر می‌رسد به دلیل تغییراتی باشد که روی زیرساخت اینترنت در حال اعمال است. تغییرات در زیرساخت هم بیشتر روی تانل‌ها اعمال می‌شود و پروتکل‌های tunneling مورد هدف قرار گرفته است.

بخش دیگری از این گزارش هم می‌تواند نشان از تفاوت فیلترینگ بین اپراتورها باشد. براساس این گزارش ایرانسل به صورت اختصاصی روی فیلترینگ IP هوشمند عمل می‌کند و مسیریابی IPهایی که روی فیلترشکن هستند در این اپراتور با مشکل مواجه می‌شوند. همچنین برخی از پروتکل‌های فیلترشکن که همچنان از آن‌ها می‌توان برای دور زدن فیلترینگ استفاده کرد، توسط ایرانسل بلاک می‌شود. در ده روز گذشته این دستکاری‌ها به اوج خود رسیده است. پیش از این رئیس کمیسیون ساخت مراکز داده نصر تهران هم در این باره گفته بود: «برخی وب‌سایت‌ها در اپراتورهای خاصی فیلتر نشده‌اند که این موضوع نشان از فساد احتمالی در فیلترینگ و تبعیض در برخورد با اپراتورهای مختلف دارد و ما باید منتظر شفاف‌سازی و توضیحات بیشتر مسئولان در این مورد باشیم.»

صیانت

ماجرا اینترنت طبقاتی چیست ؟

از سال ۱۳۹۱ تاکنون موضوع فیلترشکن‌های قانونی که در اختیار برخی نهادها و سازمان‌ها قرار می‌گرفت، همواره در مقاطع زمانی مختلف از سوی مسئولان مطرح شده است. اما به علت فراگیر نبودن وی‌پی‌ان و فیلترشکن در میان کاربران ایرانی، به آن توجه زیادی نمی‌شد.

با وجود این، در سال‌های اخیر به دلیل فراگیر شدن ابزارهای دور زدن فیلترینگ و وضعیت اینترنت کشور، مسئولان دیدگاه سختگیرانه‌تری نسبت به اجرای اینترنت طبقاتی دارند.

آذری جهرمی، وزیر ارتباطات دولت دوازدهم در سال ۱۳۹۸گفته‌ بود که «بدون ساماندهی نمی‌شود موضوع فیلترشکن‌ها را بررسی کرد. نمی‌شود سطح دسترسی برای پزشک، برای استاد دانشگاه یا برای خبرنگار با یک کودک هشت، نه ساله برابر باشد.» با این اظهارت به نظر می‌رسید که خواستار اجرای فیلترینگ غیرهمسان است.

در فروردین سال ۱۴۰۰ خبری منتشر شد مبنی بر اینکه پلتفرم یوتیوب قرار است برای برخی افراد مانند دانشجویان و خبرنگاران رفع فیلتر شود. در آن زمان محمدجعفر منتظری، دادستان کل کشور این خبر را تایید کرد و گفت که رفع فیلتر برای دستگاه‌ها را در کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه تصویب شده‌ است. ( طرح صیانت جدید )

طبقاتی شدن اینترنت در طرح صیانت

اجرای اینترنت طبقاتی با تصویب طرح محدودیت اینترنت موسوم به صیانت رنگ جدی‌تری به خود گرفت. ولی طرح صیانت به‌دلیل مخالفت‌ها و انتقادهای فراوان، از دستور کار مجلس خارج شد. اما از آنجایی که در دو ماه اخیر، تعدادی از مصوبه‌ها و ماده‌های این طرح برای اجرایی کردن به مصوبه‌های شورای فضای مجازی اضافه شده‌، گویای آن است که این طرح به روش‌های مختلف در نهایت اجرا خواهد شد.

آنطور که از گزارش‌ها مشخص است، در طرح موسوم به صیانت نیز یکی از اهدافی که دنبال می‌شود ایجاد یک «اینترنت طبقاتی» است که بسیاری از سایت‌ها و پلتفرم‌ها را از دسترس عموم مردم خارج می‌‌شوند.

اوایل تابستان امسال نیز در میان بحبوبه تصویب طرح صیانت، عیسی‌ زارع‌پور در یک برنامه تلویزیونی رسما اعلام کرد که به زودی با هماهنگی دستگاه‌های مختلف، برخی پلتفرم‌های فیلتر شده برای یک سری اقشار خاص باز شود. در نتیجه اینترنت طبقاتی این بار از سوی وزارت ارتباطات به صورت جدی پیگیری می‌شود.

حالا با قطعی گسترده اینترنت در یک ماه اخیر، به‌نظر می‌رسد در شرایط فعلی، دولت آزادسازی محدود برخی شبکه‌ها را شرایط قابل قبول‌تری نسبت به رفع فیلترینگ عمومی آنها می‌داند. اما نگرانی کارشناسان از این است که ایجاد این استثناها باعث مسدود شدن کامل مسیرهای دیگر دسترسی به فیلترشکن‌ها شود.

اینترنت کودکان، سرآغاز راه‌اندازی اینترنت طبقاتی

با اعلام آمادگی مسئولان برای پیاده‌سازی «اینترنت طبقاتی»، اوایل تابستان امسال اپراتورهای تلفن همراه با فرض کودک بودن همه مشترکین خود، قابلیت safe search گوگل رو به شکل قفل شده (بدون امکان غیرفعال‌سازی)  برای مشترکان فعال کردند. طبق این قابلیت کاربر با هر سنی فقط به محتوایی در گوگل دسترسی دارد که یک کودک دسترسی دارد.

البته این اعمال محدودیت برای کاربران کشور، منجر به اعتراضات زیادی از سوی کارشناسان و کاربران شده است. چرا که فعالسازی جستجوی امن به نوعی به منزله راه‌اندازی اینترنت طبقاتی است.

با این حال، در سال‌های گذشته مسئولان بسیاری خواستار ایجاد فضای اینترنتی امن برای کودکان بودند. زارع‌پور، وزیر ارتباطات در واکنش به فعالسازی قابلیت جستجو امن در مرورگرها گفته بود که این خواسته خانواده‌هاست و در بسیاری از کشورهای دیگر چنین اتفاقی افتاده‌ است.

در ۲۶ تیر امسال، در پی واکنش‌های منفی به فعالسازی قابلیت safe search، جواد حسینی کیا، عضو کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه رایانه‌ای درباره وضعیت اینترنت اظهار کرد: «برخلاف برخی نگاه‌هایی که درباره فیلترینگ وجود دارد، در حال برداشتن فیلترینگ اینترنت برای اساتید و اعضای هیئت علمی برخی دانشگاه‌های خاص هستیم. این طرح در مقطعی کوتاه و به شکل آزمایشی اجرا می‌شود.»

اینترنت طبقاتی

فیلترشکن قانونی چیست؟

عدم تمایل شرکت‌ها و مشکلات اقتصادی در سال ۱۳۹۱ باعث شد که طرح فیلترشکن‌های قانونی مسکوت بماند، اما با مطرح شدن طرح صیانت ورق برگشت.

براساس ماده ۲۰ طرح صیانت، توزیع، تولید و تکثیر فیلترشکن ممنوع است. همین موضوع بیانگر این بود که ارائه فیلترشکن‌ قانونی قرار است با پیگیری‌های بیشتری دنبال شود. شاید حالا که اجرای «اینترنت طبقاتی» جدی شده، یکی از اهدافی که در این جهت دنبال می‌شود ارائه فیلترشکن قانونی باشد.

این در حالیست که اجرای پروژه‌هایی مانندفیلترشکن قانونی و اینترنت طبقاتی نیازمند زیرساخت‌های اساسی است و امکان دارد که سال‌ها زمان ببرد. اگر قرار بر اجرای اینترنت طبقاتی باشد، همه کاربران کشور باید احراز هویت شوند .

تا در صورت تایید صلاحیت بتوانند به سطح مشخصی از اینترنت دسترسی داشته‌ باشند.

اما سوالی که در این جا مطرح می‌شود این است که تایید صلاحیت تمامی کاربران و تعیین سطح دسترسی آن‌ها چقدر زمان‌بر است؟ ثانیا زیرساخت‌ها لازم برای این اقدام تدارک دیده شده‌ است؟

از شما دعوت به دیدن مقاله علت اختلال اینترنت ایران می نمایم .

, , ,
اشتراک گذاری:
فعال رسانه ای و بلاگر حوزه تکنولوژی

دیدگاه‌ها

یک دیدگاه

مایل به ثبت دیدگاه هستید؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بایگانی‌ها